Zaporijya

Zaporijya

Zaporijya (1921’e kadar geçerli olan eski adıyla Alexandrovsk), Ukrayna’nın güneydoğusunda Dinyeper Nehri’nin kıyısında yer alır. Zaporijya Oblast’ının (eyalet) yönetim merkezi olan kent, 762 bin 400 (2014 verileri) nüfusuyla Ukrayna’nın 6. büyük şehridir. Bölge olarak Zaporijya’nın nüfusu ise 1 milyon 774 bindir (2014 verileri). Şehir, deniz seviyesinden 50 metre yükseklikte 334 klilometrekare alanı kaplar.

Uçak motoru fabrikası Motor Sich

Önemli bir demiryolu merkezi ve nehir limanı olan Zaporijya kentinde, içinde uçak motoru fabrikası Motor Sich’in de bulunduğu bir havalimanı mevcut. Zaporijya, sanayi ve konut alanlarını ayıran yeşil bir kuşak ile, Dinyeper Nehri boyunca kilometrelerce uzanır. Ülkenin ana otomobil üretim şirketinin ve dünyaca ünlü uçak motoru üreticisi Motor-Sich’in bulunduğu Zaporijya, Ukrayna’nın önemli bir sanayi merkezidir.

Zaporijya bölgesindeki arkeolojik bulgular, 2-3 bin yıl öncesinde burada bilinen en eski Türk topluluğu İskitler’in yaşadığını düşündürmektedir. Zaman içinde İskitler; Hazarlar, Peçenekler, Kumanlar, Tatarlar, ve Doğu Slavları ile yer değiştirmiştir.

Alexandrovsk kasabasının tarihi, 18. yüzyılın sonlarında Zaporijya ve Berdyansk arasında yeni bir Dinyeper Nehri koruma hattı inşası ile bağlantılıdır. Hat üzerindeki en büyük kale Alexandrovsk’un yapımı, 1775’te bitti.

Kherson ve Karadeniz filosunun yapımı için gereken inşaat malzemelerinin kasaba yoluyla taşınması nedeniyle 18. yüzyılın sonunda Alexandrovsk önemli bir ulaşım merkezi haline geldi.

En büyük transit yük noktalarından biri

Demiryolu inşaatı kent gelişimini sağladı. Lozovo-Sevastopolskaya demiryolunun inşaatı bittiğinde, kent en büyük transit yük noktalarından birine dönüştü.

Rus Devrimi’nin sonunda, kent önemli bir sanayi merkezi haline geldi. Ucuz işgücü varlığı ve kömür, demir cevheri yataklarının yakınlığı ve mangan, demir ve mekanik mühendisliği endüstrileri, büyük ölçekli işletmeler için elverişli koşullar yarattı. Bugün Zaporizhia ağır sanayinin (özellikle metalurji), alüminyum ve kimya sanayi ile bölgenin önemli bir sanayi merkezidir. Şehirde araba, havacılık motoru ve radyoelektronik üretilmektedir. Zaporizhia limanı, Donbas’tan gelen malların aktarımı için önemli bir yerdir. Zaporizhstal, Ukrayna’nın dördüncü, dünyanın 54. büyük çelik üreticisidir.

Birinci Dünya Savaşı öncesinde, kentin nüfusu 63 bin 600 idi. 23 Mart 1921 tarihinde, Alexandrovsk ismi Zaporijya (Zaporozhye) olarak değiştirildi.

Sanayileşme sembolü

İkinci Dünya Savaşı’ndan önce şehir, büyük bir sanayi kentine dönüştü. Dinyeper (DneproGES) enerji istasyonu sadece bölgede değil, SSCB genelinde de sanayileşme sembolü oldu. 1939 yılında kent yeni kurulan Zaporijya oblast (bölge) merkezi olmuştur.

18 Ağustos 1941 tarihinde, Alman ordusu kente yaklaştı. DneproGES barajı havaya uçuruldu. Yaklaşık 44 bin yerli ve esir, kentin işgali sırasında öldü.

2014 Yevromeydan hareketi (Ukrayna’da 21 Kasım 2013 tarihinde Ukrayna hükümetinin Ukrayna–Avrupa Birliği Ortaklık Anlaşması imzalamayı reddetmesi üzerine başlayan protesto hareketi) sürecinde başkan Viktor Yanukovych’a karşı Zaporijya’da da gerçekleşen bölgesel devlet idaresi protestoları gerçekleşti. 2014 Şubat ayında Zaporijya’nın bölgesel yönetim binası 4 bin 500 protestocu tarafından işgal edildi. Nisan ortasında Ukrayna aktivistleri ile Rus yanlıları arasında çatışmalar gerçekleşti.

Share:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir